இலங்கைக்குச் செல்ல வேண்டிய நேரம் வந்தபோது, இராமனுடன் இருந்தவர்களின் முன் கடல் அகன்றதாகத் தோன்றியது. ஒரு கரையில் நம்பிக்கையுடன் நின்றவர்கள், மறுகரையில் அடைய வேண்டிய இலக்கு. இதைப் பார்த்தால் யாரும் தளர்ந்து போகலாம். ஆனால் இராமாயணத்தின் இந்தப் பகுதி பயமூட்டும் சவாலாக அல்ல; சேர்ந்து செயல் படும் ஒற்றுமையின் அழகாகவே குடும்பங்களில் நினைவுகூரப்படுகிறது.

இந்தப் பாலத்தை ஒரே ஒருவர் கட்டவில்லை என்பதே அதன் மிகப்பெரிய பாடம். சிலர் பெரிய கற்களைத் தூக்க முடிந்தவர்கள். சிலர் மரக்கிளைகளை எடுத்துச் சென்றவர்கள். சிலர் பாதையைச் சுத்தம் செய்தவர்கள். சிலர் எதை எங்கே வைக்க வேண்டும் என்பதை கவனித்தவர்கள். சேவையின் வடிவம் வேறுபட்டிருந்தாலும், ஒவ்வொன்றும் அவசியமாயிருந்தது. அதனால் இது வீரத்தின் கதை மட்டுமல்ல; ஒத்துழைப்பின் கதையும் ஆகிறது.

குடும்பங்களில் அன்போடு சொல்லப்படும் ஒரு அழகான பகுதி அணில்களின் பங்களிப்பைப் பற்றியது. பெரிய கற்களுடன் ஒப்பிடும்போது அவற்றின் பணி மிகச் சிறியது போலத் தோன்றலாம். ஆனால் அவை மணலில் உருண்டு, உடலில் ஒட்டிய மணலைப் பாலத்தின் மீது உதிர்த்தன. இது குழந்தைகளுக்கே உடனே புரியும் ஒரு உண்மையைச் சொல்கிறது: நல்ல நோக்கிற்கு செய்யப்படும் உண்மையான சிறிய உதவியும் முக்கியமானதே.

இராமனின் இருப்பு அனைவரின் முயற்சிக்கும் திசை தந்தது. இது பெருமைக்காக செய்யப்படும் வேலை அல்ல; தர்மத்திற்காக, ஒருவரை அடைய, நம்பிக்கையை மீட்க, தேவையான இடத்திற்குச் செல்வதற்காக செய்யப்படும் பணி. அந்த ஒரே நல்ல நோக்கம் எல்லோருடைய ஆற்றலையும் ஒன்றாக்கியது. கல்லுக்கு மேல் கல், மணலுக்கு மேல் மணல் என்று கடலின் மேல் வழி உருவாகத் தொடங்கியது.

அதனால்தான் இந்தக் கதை வீடுகளிலும், பள்ளிகளிலும், சமூகங்களிலும் மீண்டும் மீண்டும் சொல்லப்படுகிறது. பெரிய தூரம் ஒரே ஒருவரால் அல்ல; பலர் தங்கள் திறமைகளை ஒரே நல்ல நோக்கிற்காக இணைக்கும் போது தான் கடக்கப்படுகிறது. பலமான கைகளும் தேவை, கவனமான கைகளும் தேவை, சிறிய கால்களும் தேவை. நல்ல நோக்கின் முன் எந்தப் பங்களிப்பும் சிறியது அல்ல என்பதே இந்தப் பாலத்தின் உண்மையான பாடம்.