ചില കഥകൾ കുട്ടികൾക്ക് ആദ്യം അത്ഭുതമായി കേൾക്കാം, പക്ഷേ പിന്നീട് ജീവിതപാഠമായി മാറും. ഗണേശൻ മഹാഭാരതം എഴുതിയ കഥ അത്തരത്തിലൊന്നാണ്. മഹർഷി വ്യാസൻ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ കടമകളും സംശയങ്ങളും ധൈര്യവും വേദനയും നിറഞ്ഞ മഹത്തായൊരു ഇതിഹാസം രൂപപ്പെടുത്തി. അതിനെ കേട്ട് മനസ്സിലാക്കി തെറ്റില്ലാതെ എഴുതി പിടിപ്പിക്കാൻ സാധാരണയാളൊരാൾ മതി എന്നില്ലായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് വ്യാസൻ ഗണേശനെ സമീപിച്ചത്. ഗണേശൻ സമ്മതിച്ചെങ്കിലും അതിനെ സാധാരണ പണിയായി എടുത്തില്ല. പറയുന്ന വാക്കുകൾ ഇടവിടാതെ വരണം എന്നാണ് അവൻ പറഞ്ഞത്. വ്യാസൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: എഴുതി തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് ഓരോ ശ്ലോകത്തിന്റെയും അർത്ഥം ഗണേശൻ പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കണം. ഈ രണ്ടുപേരുടെയും കരാർ വേഗത്തിനും ബോധത്തിനും ഇടയിലെ മനോഹരമായ ഒത്തുചേരലായിരുന്നു.

പിന്നീട് ആ മഹത്തരമായ പ്രവൃത്തി തുടങ്ങി. വ്യാസൻ തുടർച്ചയായി ഉച്ചരിക്കുന്നു, ഗണേശൻ ആഴത്തിൽ കേൾക്കുന്നു, മനസ്സിലാക്കുന്നു, എഴുതി സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ എഴുത്തുപകരണം തകർന്നപ്പോൾ പോലും ഗണേശൻ നിർത്തിയില്ല. സ്വന്തം ദന്തം തന്നെ ഉപയോഗിച്ച് എഴുത്ത് തുടരുകയാണെന്നതാണ് പാരമ്പര്യം പറയുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ കഥ കുട്ടികളുടെ മനസിൽ പതിയുന്നു. യോഗ്യമായ പ്രവൃത്തിക്ക് മുന്നിൽ അസൗകര്യം ഒരു തടസ്സമല്ല; അതിജീവിക്കേണ്ട ഘട്ടമാണ്.

ഈ കഥ പഠനത്തെ ശിക്ഷയാക്കി കാണിക്കുന്നില്ല. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നത്, ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നത്, ക്ഷമയോടെ തുടരുന്നത് എന്നിവയെല്ലാം പവിത്രമായ കഴിവുകളാണെന്ന് അത് പറയുന്നു. മഹാഭാരതം എഴുതിയ ഗണേശൻ അതുകൊണ്ട് വെറും വിഘ്നനിവാരകൻ മാത്രമല്ല; പ്രയാസം വന്നാലും നല്ല പ്രവൃത്തി വിട്ടുകളയാത്ത ഏകാഗ്രതയുടെ മാതൃകയുമാണ്.