దీపావళితో సంబంధం ఉన్న అత్యంత ప్రియమైన కుటుంబకథల్లో ఒకటి రాముడి అయోధ్యకు తిరుగు. ఇది కేవలం ఒక యువరాజు ఇంటికి చేరిన కథ కాదు. చాలా కాలం నిరీక్షించిన ఒక పట్టణం వెలుగులోకి వికసించిన కథ. కష్టాల తర్వాత మంచితనం తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆనందం ఎలా పెరుగుతుందో చెప్పే కథ.

అయోధ్య చాలా కాలం ఎదురుచూసింది. రాముడిని ప్రేమించినవారు జ్ఞాపకాన్ని, ఆశను హృదయంలో మోశారు. నిరీక్షణ మనసును భారంగా చేస్తుంది. కాలాన్ని నెమ్మదిగా నడిపిస్తుంది. అయినా ఈ కథలో ఎదురుచూపు చేదుగా ముగియదు; స్వాగతంగా ముగుస్తుంది.

రాముడు, సీతమ్మ, లక్ష్మణుడు తిరిగి వస్తున్నారు అన్న వార్త వ్యాపించగానే పట్టణమంతా ఆనందంతో నిండిపోయింది. ఇళ్లు శుభ్రం చేశారు. మార్గాలు సిద్ధం చేశారు. దీపాలను వెలిగించారు. ఒక్క దీపమూ అలంకారానికే కాదు. ప్రతి వెలుగు ఒక సందేశం: “మేము గుర్తుంచుకున్నాం, సంతోషిస్తున్నాం, మేలును స్వాగతిస్తున్నాం.” ఒక దీపం తర్వాత మరో దీపం, ఒక ఇంటి తర్వాత మరో ఇల్లు అంటూ వెలుగు వ్యాపించింది.

అందుకే ఈ కథ పిల్లలకు, పెద్దలకు సమానంగా ప్రియమైనది. దీపావళి అంటే కేవలం బయట వెలుగు కాదు; మనసులోకి తిరిగి వచ్చే స్పష్టత, ప్రేమ, ధైర్యం, సదాచారం కూడా. దీర్ఘ నిరీక్షణ తర్వాత వచ్చే స్వాగతం ఎంత మధురమో అయోధ్య దీపాలు ఇప్పటికీ గుర్తు చేస్తాయి. ఇంటికి చేరిక ఎప్పుడో ఒకసారి అత్యంత లోతైన ఆనందంగా మారుతుంది.