ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾಜರು, ವನವಾಸ, ವಚನಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಮಾನವಧರ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಶಾಂತ ಭೇಟಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾದುದು ರಾಮ ಮತ್ತು ಗುಹನ ಸ್ನೇಹ. ಇದು ಜಯದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಸ್ವಾಗತದ ಕಥೆ.

ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ನದಿತೀರಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಗುಹನ ಸಹಾಯ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಹ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಯ ಆಭರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವವನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ ಹೃದಯವು ಉದಾರವಾಗಿದೆ. ರಾಮ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ ಅವನು ಭಯದಿಂದಲೂ ಲಾಭದ ಆಶೆಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಬರುತ್ತಾನೆ.

ಅವನ ಬಳಿ ಇರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ - ದೋಣಿ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ರಕ್ಷಣೆ, ಜೊತೆಯಿರುವಿಕೆ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಗೌರವವು ಕೇವಲ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ರಾಮನು ಗುಹನನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಗುಹನೂ ತನ್ನನ್ನು ಭಯದಿಂದ ಸಣ್ಣವನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿರುವುದು ನಿಜವಾದ ಗುರುತು.

ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಈ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಕಠಿಣ ಪ್ರಯಾಣದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಗುಹನು ರಾಮನನ್ನು ಕೇವಲ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿಸುವುದಲ್ಲ; ತಿಳಿಯದ ದಾರಿಗೆ ಹೊರಟವನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಭಾವನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರೀತಿಯೇ ದೊಡ್ಡದು - ಅದೇ ಸತ್ಯಸ್ನೇಹದ ಪ್ರಕಾಶ.