ರಾಮಾಯಣದ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭರತನು ರಾಮನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಗುಣದ ಪ್ರಕಾಶವಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಅವನ ಮುಂದೆ ಇದ್ದರೂ ಅದು ತನ್ನದಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನ ರಾಮನದ್ದೇ ಎಂಬುದು ಭರತನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

ಭರತನು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದದ್ದು ಅಧಿಕಾರ ಕೇಳಲು ಅಲ್ಲ; ರಾಮನೇ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಆಳಬೇಕು ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲು. ಆದರೆ ರಾಮನು ಧರ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ವನವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದನು. ಇದು ಭರತನಿಗೆ ನೋವು ತುಂಬಿದ ಕ್ಷಣ. ಆದರೂ ಅವನು ಆ ನೋವನ್ನು ಲೋಭವಾಗಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಅವನು ರಾಮನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಿಹ್ನೆ ಅಲ್ಲ; ಒಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭರತನ ಕಥೆ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಯಾರದ್ದೋ ವಸ್ತುವನ್ನು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕಾಯ್ದು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಂತೆ, ಭರತನು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದನು. ಪಾದುಕೆಗಳು ಅಧಿಕಾರದ ಗುರುತು ಅಲ್ಲ; ನಂಬಿಕೆಯ ಗುರುತು ಎಂದು ಈ ಕಥೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.